B12 Vitamini
08 Kasım 2009 – 14:39Siyanokobalamin, siyanokobalamiak
Vitamin B12 kobalt içeren suda eriyen bir vitamindir, siyanür grubuna ait olup yapısal olarak bir nükleotittir. Kristalimsi yapısı olup koyu kırmızı renklidir, tik kez 1948′de ayrıştırılmıştır.
Vitamin B12 hareketi Vitamin B9 (folik asit) ile bağlantılıdır ve her ikisinin de yetersiz alınması yetersizlik belirtileri yaratır. Siyanokobalamin, Vitamin B kompleksinin bir parçasını oluşturur ve ka raciğer, balık, yumurta, et, böbrek, süt ürünleri (özellikle peynir), takviyeli tahıl ve bira mayası gibi hayvani gıda kaynaklarında bulunur. B12 vitamini sadece midebağırsak bölgesinde, bağırsak mukozasının dış tabakası tarafından üretilen bir glikoprotein olan asıl faktör varsa emilir. Asıl faktör ve kalsiyum olmadan vitamin bağırsağın mukoza zarı tarafından emilerek kana karışamaz. Bundan kaynaklanan vitamin yetersizliği Biermer Hastalığı olarak da bilinen pernisiyöz kansızlığa, beyin hasarlarına ve sinir sisteminin bozulmasına yol açar. 20. yüzyıla kadar pernisiyöz kansızlığın bilinen bir nedeni yoktu ve sonuçları ölümcül idi. 1926 yılında G.R. Minot ve W.P. Murphy hastalığın karaciğer ile tedavi edilebildiğini buldular. Bu da bedene kırmızı hücre üretimi veren kritik bir faktörü ortaya çıkarttı. Kırmızı kan hücrelerinin oluşumu için gerekli olan harici faktör B12 vitaminidir. Günümüzde, pernisiyöz kansızlık çeken hastalar hayatları boyunca tercihen enjeksiyon şeklinde her 3 ayda bir vitamin B12 almalıdırlar. B12 yetersizliği bedenin hemen hemen tüm dokularını, özellikle de kemik iliği ve gamet üretimi gibi hızla bölünen hücreleri etkiler. Siyanokobalaminin diğer hareketleri arasında, sinirsel fonksiyon üzerinde etkin olan B ve Tlenfositleri hareketlerini, aminoasit metiyoninin biyosentezini ve vitamin benzeri madde olan kolini etkilemek de vardır. 5deoksiadenozil kobalamin isimli bir kimyasalın bileşikenzim hareketi vardır ve nükleotidleri birleştirmesi, sinirleri sarmalayan protein miyelinin koruması, doğru eritrosit olgunlaşmasına izin vermesi ve bedende doğru folik asit (B12 vitamini) oluşmasına yol açması gerekmektedir. Bileşikenzim şekli aynı zamanda protein oluşmasında, hücre bozulmasını önlemede ve yağların, karbonhidratların ve proteinlerin enerji üretmesinde de çalışmaktadır. B12 vitamini yetersizliği sadece pernisiyöz kansızlığa neden olmaz, aynı zamanda dil iltihaplarına, his kaybı gibi sinir sisteminde rahatsızlıklara ve koordinasyon bozukluğuna da yol açar. Uzun süreli si yanokobalamin eksikliği yorgunluk, rahatsızlık, iştah kaybı, ishal, mide şikayetleri, dolaşım ve kalp sorunları ile sarı renkli cilt oluşumu gibi sorunlara da neden olur. Bu kişilerde adet rahatsızlıkları, hoş olmayan beden kokusu, nevrit (sinir iltihabı), uyuşukluk, ellerde ve ayaklarda karıncalanma oluşabilir. Pernisiyöz kansızlığın arazları arasında dikkat kaybı, depresyon, paranoya ve rahatsızlık gibi ilave zihinsel sorunlar da olabilir. Bu hastalığı olan birçok kişide beynin elektrik itme (impulse) şekli değişiklilik göstermektedir; bu muhtemelen sinir uçlarında bulunan miyelinin hasar görmüş olmasındandır. Bütün psikiyatrik hastaların yüzde 2’sinin pernisiyöz kansızlık hastalığı olması ilginçtir.