Kiến trúc cửa ô Hà Nội

Cửa Bắc thành Hà Nội

Theo sách Bắc thành dư địa chí được biên soạn khoảng đầu thế kỷ XIX, Hà Nội có 21 cửa ô. Trong tấm Bản đồ Tòa thành Hà Nội được vẽ năm 1831, Hà Nội có 16 cửa ô. Tiếp đó, trong tấm Bản đồ Tỉnh thành Hà Nội vẽ năm 1866, Hà Nội chỉ còn 15 cửa ô, không còn ô Nhân Hòa.

Thủa trước, các cửa ô là cửa ra vào kinh thành. Ban đêm, tại các cửa ô đều có tuần phiên canh gác. Phần lớn các cửa ô đều thông ra sông Hồng và sông Tô Lịch.

Một số cửa ô Hà Nội và vị trí hiện nay

  1. Cửa ô Yên Hòa (sau đổi thanh tên Yên Phụ) nằm trên ngã ba đê Yên Phụ – đường Thanh Niên.
  2. Cửa ô Yên Tĩnh (sau đổi thành Yên Định, rồi Yên Ninh) nằm ở ngã ba đê Yên Phụ – Cửa Bắc.
  3. Cửa ô Thạch Khối (sau đổi thành Nghĩa Lập) nằm ở đầu dốc Hàng Than.
  4. Cửa ô Phúc Lâm, tên thường gọi là ô Hàng Đậu (sau đổi tên thành Tiền Trung) nằm ở đầu phố Hàng Đậu.
  5. Cửa ô Đông Hà Môn, tên thường gọi là ô Quan Chưởng, nằm ở phố ô Quan Chưởng.
  6. Cửa ô Trừng Thanh nằm ở phu vực bên phải nhà tắm công cộng Chợ Gạo cũ.
  7. Cửa ô Mỹ Lộc, nằm ở ngã ba đường Trần Quang Khải, Hàng Mắm.
  8. Cửa ô Đông An nằm ở ngã ba đường Trần Quang Khải, Hàng Thùng.
  9. Cửa ô Tây Luông (sau đổi tên thành Trường Long, rồi Cựu Lâm) nằm ở Nhà hát lớn Hà Nội.
  10. Cửa ô Nhân Hòa nằm ở ngã ba đường Trần Quang Khải – Trần Hưng Đạo.
  11. Cửa ô Thanh Lãng, tên thường gọi là ô Đống Mác (sau đổi tên thành Lãng Yên).
  12. Cửa ô Yên Ninh, tên thường gọi là ô Cầu Dền (sau đổi tên thành Thịnh Yên), nằm ở ngã tư phố Huế – Đại Cồ Việt.
  13. Cửa ô Kim Hoa, tên thường gọi là ô Đồng Lầm (sau đổi tên thành Kim Liên) nằm ở ngã tư đường Giải Phóng – Đại Cồ Việt.
  14. Cửa ô Thịnh Quang, tên thường gọi là ô Chợ Dừa (sau đổi tên thành Thịnh Hào) nằm ở ngã tư Hàng Bột – Khâm Thiên.
  15. Cửa ô Thanh Bảo, nằm ở bến xe ô tô Kim Mã.
  16. Cửa ô Thụy Chương, nằm ở khu vực sườn hoa ở đầu đường Hoàng Hoa Thám.

Hiện nay, Thành phố Hà Nội chỉ còn sót lại duy nhất cửa ô Quan Chưởng, cùng với một số địa danh vẫn được sử dụng là ô Yên Phụ, ô Quan Chưởng, ô Đống Mác, ô Cầu Dền, ô Cầu Dừa.

Tương truyền, tên gọi ô Quan Chưởng bắt nguồn từ sự kiện  xảy ra vào năm Tự Đức thứ 26 (1873), khi thực dân Pháp đánh thành Hà Nội thì một ông Chưởng cơ, cùng 100 chiến sĩ đã giữ thành này đến cùng!…

Hiện tại, cửa ô vẫn còn lưu giữ được nguyên vẹn cửa chính và hai cửa con hai bên, trên tường cửa chính có gắn một tấm bia do Tổng đốc Hoàng Diệu cho đặt năm 1881 ghi lệnh cấm người canh gác không được sách nhiễu nhân dân.

Dân gian Hà Nội còn lưu truyền câu ca:

Long Thành bao quản nắng mưa

Cửa Ô Quan Chưởng bây giờ còn đây.

Kiến trúc đẹp

Recommended For You

About the Author: admin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *